Zambia - the end!

Woensdag 27 mei 2026

Onze laatste volledige dag in Zambia! Het lijkt een warme dag te zullen worden; er staat heel weinig wind deze morgen en de zon is al volop van de partij.

Het wordt sowieso een rustige dag, waar we na ’t ontbijt wat kunnen schrijven, lezen én ons boeltje opruimen en de koffers pakken…

Zambia laten we met een erg tevreden gevoel definitief achter ons. Waar we vijftien jaar terug veel meer in de natuur verbleven, met bijzondere ontmoetingen met heel wat wilde dieren, vertoefden we dit jaar veel meer tussen de mensen. We leerden een volk kennen dat vrij enthousiast in het leven staat, dat ook heel vriendelijk en behulpzaam is, maar met soms ook wat bizarre gewoonten.

Langs de meeste straten vind je overal zwerfvuil, afval, blikjes, flessen, enz… Als het wat te gortig wordt, dan wordt alles een beetje samen geharkt op een hoopje en… in brand gestoken! Zo is men er ook min of meer van af!

Milieuverontreiniging en recycleren zijn dus het verste van hun zorgen. Als je weet dat dit een van de armste landen ter wereld is, dan begrijp je ook dat ze zich vooral toespitsen op overleven. Oké, de gemiddelde levensverwachting ligt tegenwoordig weliswaar op 66-67 jaar (wat in onze ogen weliswaar laag is), maar dat betekent ook dat er heel wat mensen die leeftijd zelfs niet eens halen! Hoofdoorzaken van sterfte op jongere leeftijd zijn HIV en bevallingen, waarbij de moeder of het kind het niet halen. Tja…

Enkele andere (soms bizarre) vaststellingen misschien:

·       Op het eerste gezicht lijken de meeste mensen hier erg proper, zeker hier in de hoofdstad. Ze zien er ook meestal netjes uit, de dames het haar mooi opgestoken, gekleurd of met extensions verlengd, met kraaltjes of andere sieraden erin verwerkt, de heren in nette t-shirts of zelfs in pak.

·       Maar als je een beetje rondkijkt, dan merk je dat er ook heel wat klassenverschil heerst, want dan zie je ook dat de overgrote meerderheid eigenlijk in ietwat triestiger kledij rondloopt, allemaal op ‘teensletsen’ of crocs, waarvan het niet geeft als de maat te groot of te klein is, zolang je maar ergens een zool onder je voeten hebt.

·       Op de hoeken van de straten vind je veel kleine groepjes, mannen en vrouwen, die samen zitten te keuvelen, terwijl ze wat kleine waren bij zich hebben die door passanten kunnen gekocht worden. Of ze zitten klaar om een auto te wassen, of een band te wisselen. Maar die gasten zitten daar een ganse dag! Ze hebben blijkbaar maar dát te doen!?

·       De hogere klasse maakt wel altijd duidelijk dat de lagere klasse er is om hen te dienen! Je merkt dat aan de wijze waarop ze een dienster of ober aanspreken: kortaf, neerbuigend, soms zelfs op het grove af. Terwijl wij de neiging hebben om vriendelijk te zijn tegen wie ons bedient in het restaurant bijvoorbeeld, gaat het er onder de lokale bevolking heel anders aan toe. En die lagere klasse zal daar ook nooit tegenin gaan of over klagen…

·       In onze lodge is er een keuken, waar we al wat gebruik van hebben gemaakt. Maar de voorzieningen die er zijn (om ook voor de residenten ontbijt te bereiden) zijn zó beperkt! Amper een paar potten en pannen die dan nog zo bol staan te wiebelen op een elektrische kookplaat, dat het uiteraard héél lang duurt voor water gaat koken. Dan nog is er slechts één van de vier kookplaten die echt goed werkt. Een groot gasfornuis, dat nooit wordt gebruikt, misschien omdat het niet eens werkt?

·       De meisjes die hier aan het werk zijn, zijn misschien hoop en al 15 jaar en moeten hun plan trekken met wat ze ter beschikking hebben. Er is geen microgolfoven, wat nochtans héél handig zou zijn. Een waterkoker heeft een westerse stekker, die ze, om die aan de praat te krijgen, in het Afrikaanse stopcontact moeten wringen (en die er dan nog half uitsteekt). Er is geen afwasbak, maar alleen een lavabo met koud water, en daar moet alles in schoongemaakt worden! Keukensponsjes zijn er wel, maar het groene schrobgedeelte is helemaal versleten. Afdrogen kunnen ze niet, want er zijn geen keukenhanddoeken; als je iets uit de kast haalt om te gebruiken, moet je ’t dus eerst zelf afdrogen…

·       Onze kamer wordt wel dagelijks gereinigd, de lakens elke dag ververst, tenzij we uitdrukkelijk zeggen dat het niet hoeft. Hoeslakens kent men hier niet, enkel gewone lakens, in combinatie met een licht donsdeken. De badkamer wordt gereinigd en, eens alles weer proper, komt de vloer aan bod. Die wordt ‘gedweild’ op handen en knieën met een grote vod die regelmatig wordt uitgespoeld in een emmer, waarbij het laatste dat ze doen het deurgat is en de twee trapjes die daar naartoe leiden. Als je dus in het deurgat het achterwerk van het meisje ziet verschijnen, dan mag je zeggen: het poetsen is bijna klaar!

·       In de vooravond wordt heel de stoffige omgeving rond de huisjes van de lodge, bestaande uit tarmac en aarde, met water bespoten. Om het stof wat weg te werken? Maar ze creëren er dan wel wat smurrie mee, die aan je zolen blijft kleven, waardoor je je sandalen of slippers best uitdoet vóór je de kamer betreedt…

·       De meeste residenten in de lodge zijn zwarten of Aziaten, maar blijkbaar hebben ze allemaal de slechte gewoonte om ‘achter niks te kijken’! Eten klaarmaken in de keuken? Oké, maar afwassen achteraf? Neen, hoor, de vuile borden en pannen laten ze achter in de lavabo… het personeel zal ze wel afwassen! Als ze aan een tafeltje pindanoten eten, dan ligt nadien heel het grasveld rond dat tafeltje vol met de schalen ervan. Sigarettenpeuken en lege petflesjes worden ook gewoon in het gras gegooid of tussen de struiken. Maar het personeel mag dan wel elke dag het hele grasterrein afharken, alles samen vegend, om dan uiteindelijk alles op te rapen en in vuilniszakken te bergen. Dat is toch godgeklaagd, zou Van Rossem zeggen!

·       De laatste jaren onderging Verdi Lodge blijkbaar wel wat verbouwingen en verfraaiingswerken, maar de restanten ervan liggen achter de diverse huisjes als één grote rommelboel, waar je je poten kan breken. Het plakkaat aan de ingang vermeldt de aanwezigheid van een bar en een restaurant, maar geen van beide is er. Misschien zit dat er nog in voor de toekomst? Enfin, ’t zal niet meer voor ons zijn, want dit is wel ons laatste bezoek aan Zambia.

Donderdag 28 mei 2026

We nemen afscheid van Verdi Lodge, van Edna (de uitbaatster) en van het personeel. Edna slaagt er in, op ons verzoek, heel de staff bijeen te brengen voor een laatste foto met ons. De meisjes vinden het echt plezant en poseren met veel plezier!

De taxi brengt ons tegen de middag bij de luchthaven, waar we nog ruim tijd hebben om onze bagage in te checken en naar de gate te slenteren.

Eens te meer stellen we vast dat het personeel van de paspoortcontrole e.d. toch verre van vriendelijk is. Het voelt precies als bandwerk… Een blik op ons paspoort, dan een blik op ons: “Your hat”… wat betekent dat ik mijn hoedje moet afnemen, want anders kunnen ze niet goed zien of ík het wel ben, en dan gooien ze ons ons paspoort  weer toe met een knik van “zet moar an!”…

Bij de handbagagecontrole moest ik mijn rugzak nóg eens aanbieden voor de scan… wat gediscussieer tussen twee beambten, waarop de vrouw me vroeg mijn handbagage open te maken… Ze snuistert er wat in rond, doet eerst het tasje van mijn fototoestel open en haalt er uiteindelijk triomfantelijk een zwart portemonneetje uit, met wat Belgisch kleingeld! Dáár is de boosdoener! Maar eens ze dit gevonden had waren ze gerust; waarvoor ze dit aanzien hadden, geen idee!

De duty free lijkt ons nog interessant qua prijzen: een klein flesje whisky, een grote fles Jägermeister, een rode en een witte wijn. De bediende vraagt of hij de zakken mag dichtkleven? Natuurlijk! “Ja, zegt hij met een brede lach, ’t kon ook zijn dat je alles wou uitdrinken op het vliegtuig!” En wijle verder, richting de gate.

Goed en wel vertrokken met het vliegtuig… we pakken ons boekje en lezen wat. Op een bepaald ogenblik horen we een aankondiging in twee talen: Engels en Afrikaans. Geen van beide verstaan we, dus negeren we wat er gezegd wordt… we zien wel. Misschien een aankondiging van wat turbulentie, want we moesten onze gordel dicht doen.

En plots landen we! “Hein…? Wat is dat nu? We hadden zelfs niet eens gevoeld dat we aan ’t dalen waren! Dit is toch belange Rwanda nog niet?!” Neen, want we zijn zonet geland in Harare (Zimbabwe): een tussenstop, waar een hoop volk afstapt en een andere bende instapt. Daarna starten we opnieuw en vliegen nu weer de andere kant op, ditmaal de juiste richting  uit. Oef!

De procedure kennen we nu al een beetje dus… geen probleem. Eerst ons gaan melden bij de transit-desk. Daarna worden we naar een bus gebracht die ons naar het hotel zal brengen terwijl we onderweg uiteraard eerst onze bagage gaan oppikken. Wij zijn, denk ik, de enigen die naar Brussel vliegen zaterdagmorgen; de rest zijn gasten die vrijdagmorgen naar London vliegen.

We arriveren in een chique boîte: het Lemigo Hotel, en krijgen er een kamer met een enorm bed van 240cm breed, een mooi uitgeruste badkamer met douche en verder alles erop en eraan.

We krijgen ’s avonds rond 21:00 nog een dinner-buffet aangeboden en mogen morgen genieten van het ontbijtbuffet, lunch en nog eens dinner want zaterdagmorgen moeten we om 6:00 klaar staan om naar de luchthaven te vertrekken.

Vrijdag 29 mei 2026

Vanmorgen werden we om 5:20 gewekt door de telefoon op de kamer: “This is your wake-up call”. Wadde? “Maar wij vertrekken pas morgen!” “Oh, sorry…” en de lijn ging dicht. Ze hadden zich enkel van een dag vergist…

Vandaag, na het ontbijt op het prachtige hotelterras,

trokken we de stad in op zoek naar een lokaal marktje; misschien vinden we er nog wat leuke souvenirs of stofkes, je weet maar nooit. Maar dan gaan we wel eerst aan Rwandese Frank moeten geraken. Enfin, we zien wel! Uiteindelijk geraken we, na een kleine 5 km stappen, en met behulpe van Cédric, een local, toch bij het desbetreffende marktje én bij een bankautomaat. De markt is echter overvol zowel aan bezoekers als aan kraampjes, waardoor het dringen wordt om erdoor te geraken. Daar bovenop zijn er constant gasten die ons lastig vallen: "My name is John, I know everyone here on this market. You say what you want and I help you to find it." Maar na een paar Kristofs, Johns en Bills hebben we 't gehad en we ontvluchten de markt. Bij het heengaan was de weg constant op en neer, waardoor ik het, in tegenstelling tot mijn eega, niet meer zag zitten om die 5 km terug te wandelen. Dus: drankje gekocht in de supermarkt en toch maar een taxi genomen die ons naar ons hotel terugbracht. Hier kunnen we genieten van een wijntje of een biertje, en zijn  we op ons gemak.

Straks nog dinner, en morgen vroeg uit de veren om ons vliegtuig te halen om 9:00.

Aan Janet lieten we intussen weten dat ze weliswaar welkom is bij ons in België, maar dat ze toch realistisch moet zijn en beseffen dat voor hen een reis naar België gewoonweg niet betaalbaar is. Maar we blijven uiteraard wel contact houden via WhatsApp, want we blijven het een heel aangename familie vinden, waar we ons zó warm welkom voelden, ondanks hun povere levenswijze!

En daarmee sluit ik dan ook onze Zambia reisblog af. Als we niet meer terug thuis geraken, dan zal je in het journaal wel vernemen, waar we gecrasht zijn. En als we er wél geraken (in principe zaterdagavond, 30 mei), dan ben je binnenkort hartelijk welkom bij ons thuis, mocht je ons reisverhaal eens in een live versie willen horen 😊!

Laat me toe er nog een plezante anekdote toe te voegen, in P.S.

Mijn keppe maakt onderdeel uit van ‘de crocheer club’, een menigte vrouwen die er niet beter op gevonden hebben dan ‘in gemeenschap’ (lees: kletskoffietafel of koffiekletstafel, ge moogt kiezen) samen aan het crocheren (‘haken’ in ’t schoon Vlaams) te slaan alsof hun leven ervan af hangt. Het moet worden gezegd dat hun ‘eindwerk’ bedoeld is om te verkopen voor het goeie doel, de vzw Pelicano. Op zich natuurlijk een bewonderenswaardig initiatief, ware het niet dat mijn eega, alle goeie wil ter beschikking, regelmatig, als ze aan het crocheren slaat, de kramp krijgt in haar vingers. Ze moet dan ‘tereeke’ stoppen, want ze zit met ne stijven die niet direct helemaal overgaat. Ik kom dat ook wel ne keer tegen, maar van mij gaat dat precies nog redelijk vlotjes over; gewoon een beetje mijn gedachten verzetten... In haar geval bedoel ik natuurlijk een ‘vinger’! Tja, als je wat ouder wordt, dan kan je soms wel eens last krijgen van artrose of reuma, of weet-ik-veel-wat, maar, als ik haar bezig zie (of dan plots niét meer), lijkt het me toch wel behoorlijk ambetant! Maar, zoals ik mijn eega ken, is en blijft ze volhardend in de boosheid en na enkele minuten crocheert ze enigszins voorzichtig, maar vrolijk verder!

Enfin, ondertussen wijdt ze me in, in de geheimen van het crocheerwerk, brengt ze me alle soorten dingen bij als een vaste en een losse, alsof ze denkt dat ik al die steken ga onthouden… Via Joetjoeb heeft ze nu ook geleerd hoe ze een magische cirkel kan maken! Dat is zoiets als een plat cirkeltje dat kan dienen als ‘hoedje’ voor een wormpje bijvoorbeeld. Ik begrijp wel dat je je zoiets niet kan voorstellen, als je maar half weet waarover ik het heb, maar via de begeleidende foto’s kan je je er wel een voorstelling bij maken, denk ik. Aangezien mijn keppe wree preus is dat ze er nu, zelfs zonder stijven tussendoor, in slaagt om zo’n magische cirkel te creëren, denkt ze te vermoeden dat ook ik me zal laten inwijden in de wondere (lees: ‘magische’) wereld van het crocheerwerk! Ik zie me al zitten, met een rokske aan, of in een bain-soleilke als ’t vandezomer moet, duchtig een wormpje aan ’t crocheren met ne magische cirkel boven zijne kop, in ’t bijzijn van heel diene club fervente crocheersters die terzelfdertijd wree preus zijn dat ze ne ‘crocheerder’ aan de (crocheer)haak hebben kunnen slaan.

We moeten het allebei toegeven: we zitten beiden te gieren van het lachen bij het idee alleen al, wat uiteraard leidt tot wat gefronste wenkbrauwen en lichte glimlachjes in onze zwarte omgeving… Maar goed, we beseffen dat we zulke hilarische momenten eigenlijk alleen maar meemaken als we echt totaal ontspannen zijn… en dát is precies wat we ons voorstelden bij deze vakantie: de ultieme ontspanning! En we moeten het toegeven: veel last van ál te heftige ontspanning (op het toilet bvb.) hebben we deze vakantie niet gehad; we prijzen ons gelukkig!